ျမန္မာ့ SMEs လုပ္ငန္းမ်ားႏွင့္ IP အေၾကာင္း @ MRTV-4 Interview

ျမန္မာ့ SMEs လုပ္ငန္းမ်ားႏွင့္ IP အေၾကာင္း @ MRTV-4 Interview

ျမန္မာ့ SMEs လုပ္ငန္းမ်ားႏွင့္ IP Law အေၾကာင္း MRTV-4 ၏ အင္တာဗ်ဴး အေမး-အေျဖမ်ားအား စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ား ေလ့လာႏုိင္ေစရန္အတြက္ (အႏွစ္ခ်ဳပ္ျပန္လည္ေဖာ္ျပေပးထားပါတယ္)။

၁) Intellectual Property (IP) law အေပၚ SMEs လုပ္ငန္းမ်ား၏အျမင္။

၂) IP Law ေၾကာင့္ လက္ရွိလုပ္ငန္းမ်ား၏ အားသာခ်က္၊ အားနည္းခ်က္မ်ား။

၃) AEC စီးပြားေရးစတင္မႈႏွင့္ IP Law ေၾကာင့္ မည္သုိ႔အက်ိဳးရွိေစႏုိင္မလဲ။

၄) လက္ရွိ ကုန္အမွတ္တဆိပ္ ရွိထားျခင္းေၾကာင့္ အခြင့္အလမ္းမ်ားရရွိႏုိင္မႈ။

၅) IP Law အသက္၀င္မႈရွိလာပါက မည္သည့္အဟန္႔အတားမ်ား ရွိလာႏုိင္မလဲ။

အဓိကမူပုိင္ခြင့္ဆုိင္ရာ အဖြဲ႔အစည္းကေတာ့ The World Intellectual Property Organization (WIPO) ျဖစ္ၿပီး၊ Intellectual Property (IP) လုိ႔ဆုိရာမွာ မိမိလုပ္ငန္းအား မထိခုိက္ေအာင္ကာကြယ္ေပးသလုိ၊ တျခားလုပ္ငန္းမ်ားကုိလည္း မထိခုိက္ေစရန္ကာကြယ္ေပးျခင္းျဖစ္သည္။ လူသားတုိ႔၏ ညဏ္ဏျဖင့္ တီထြင္ေသာ အရင္းအျမစ္တုိ႔အား ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ရန္ အာမခံခ်က္ေပးျခင္းလည္းျဖစ္ပါသည္။ IP ၏ အဓိကကာကြယ္ေပးမႈမွာ မူပုိင္ခြင့္ဆုိင္ရာ စာေပ၊ အႏုပညာ၊ တီထြင္ဖန္တီးမႈမ်ား၊ စက္ပစၥည္းမ်ား၊ ကုန္အမွတ္တံဆိပ္မ်ား၊ ဒီဇုိင္းလက္ရာမ်ား ပါ၀င္မည္။

IP Law သာ တကယ္အသက္ဝင္လာရင္ လက္ရွိ SMEs လုပ္ငန္းမ်ား အျပင္၊ လုပ္ငန္းေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာ အခက္အခဲ ျဖစ္လာႏိုင္တယ္။ ဥပမာ ေျပာရရင္ Microsoft လို Window နဲ႔ ပတ္သက္ျပီး တခ်ိဳ႕ကုမၸဏီၾကီးေတြ မွာ တရားဝင္ လုပ္ငန္းလိုင္စင္နဲ႔ အသုံးျပဳေပးရတာမ်ိဳးေတြျဖစ္္လာႏိုင္တယ္။ ႏုိင္ငံမွာဆုိရင္ တခ်ိဳ႕က နာမည္တူေတြ၊ ပုံစံတူေတြ၊ တံဆိပ္ဆင္တူေတြ၊ ဖန္တီးမႈဆုိင္ရာ ျပန္လည္တုပမႈေတြမွာ မ်ားစြာအခက္အခဲၾကဳံလာဖြယ္ရွိပါတယ္။

AEC အာစီယံစီးပြားေရးအသုိက္အ၀န္းက (၂၀၁၆ ကေနၿပီး - ၂၀၂၅ အထိ) အာစီယံႏုိင္ငံမ်ား ေပါင္းစည္းၿပီး ေစ်းကြက္အခြင့္အလမ္းမ်ား ပုိမုိရရွိေစဖုိ႔ ေဖာ္ေဆာင္လုိက္တဲ့ မဟာဗ်ဴဟာျဖစ္ပါတယ္။ AEC အာစီယံေစ်းကြက္စီးပြားေရးရဲ႕ အဓိကေမွ်ာ္မွန္းခ်က္ကေတာ့ အာစီယံႏုိင္ငံမ်ား စုေပါင္းၿပီး Single Window Mart ပုံစံျဖင့္ ေစ်းကြက္တပုံစံတည္း One Vision – One Community ပုံစံေဖာ္ေဆာင္ဖုိ႔ ရည္ရြယ္ခ်က္ျဖစ္ပါတယ္။

AEC စီးပြားေရး စတင္လာရင္ေတာ႔ IP Law ရွိထားျခင္းေၾကာင္႔ အားသာခ်က္ တခ်ိဳ႕လည္းရွိလာႏိုင္ပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံေဒသ တြင္းေအာင္ျမင္ေနတဲ႔လုပ္ငန္းေတြအတြက္ ASEAN ႏိုင္ငံမ်ားမွာ ျပန္လည္ကူးယူေဆာင္ရြက္ခြင္႔ မရရွိႏိုင္မႈ ေတြကေတာ႔ အားသာခ်က္ေတြကုိ ျဖစ္လာႏုိင္ပါတယ္။

ျမန္မာ႔ SMEs လုပ္ငန္းမ်ားအေနျဖင္႔ IP ကုန္အမွတ္တံဆိတ္တင္ထားမႈျဖစ္ေစ လုပ္ငန္းမွတ္ပံုတင္ထားမႈျဖစ္ေစ အားသာခ်က္ေတြလဲ ရွိႏိုင္ပါတယ္။ ဥပမာ JICA ကေနပီးေတာ႔ 5 Billion Kyats ေခ်းေငြ ရရွိႏိုင္တဲ႔အခြင္႔အလမ္းေတြ၊ ႏိုင္ငံတကာ ရင္ႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈ လုပ္ငန္းေတြနဲ႔ MOU, JV စတဲ႔ ဖက္စပ္လုပ္ကိုင္ႏိုင္ခြင္႔ေတြမွာ အားသာခ်က္ေတြဘဲျဖစ္ပါတယ္။

ေနာက္ပုိင္းမွာလည္း SMEs လုပ္ငန္းမ်ားအတြက္ JICA မွတဆင့္ 2-step Loan ပုံစံနဲ႔ (5 Billion $) ထုတ္ေခ်းေပးမႈေတြ၊ CGI စနစ္စတင္မႈေတြ၊ ဆက္လက္ၿပီး ေနာက္ပုိင္းမွာ World Bank နဲ႔အတူ UNDP စတဲ့အဖြဲ႔အစည္းေတြမွ တဆင့္လည္း SMEs လုပ္ငန္းမ်ားကုိ ဆက္လက္ပံ့ပုိးေပးမယ္လုိ႔သိရပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ SMEs လုပ္ငန္းေတြကုိ ယခင္ထက္မတူညီစြာ မ်ားစြာအားေပးေနပါၿပီ၊ ပုိမုိတုိးတက္လာဖြယ္ရွိပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ IP Law နဲ႔ပတ္သက္လာရင္ ျပဳျပင္စရာေတြ အမ်ားၾကီးရွိပါေသးတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံဟာ IP အရ ျပန္ၾကည့္ရင္ မ်ားစြာေသာ လက္မႈဖန္တီးမႈေတြရွိပါတယ္။ ဥပမာ ျမန္မာ႔ လက္မႈပညာ ပစၥည္းေတြ၊ လုပ္ငန္းေတြဆိုရင္ Made In Myanmar ေဖၚျပမႈမရွိေသးျခင္း၊ ကုန္အမွတ္တံဆိပ္ တိတိက်က် မရွိေသးျခင္း စတဲ႔ အားနည္းခ်က္ေတြက လည္းမ်ားစြား ျပဳျပင္ရဦးမွာျဖစ္ပါတယ္။

IP Law တကယ္အသက္ဝင္လာခဲ႔ရင္ေတာ႔ လက္ရွိ ျမန္မာ႔ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းမ်ား အဖို႔မွာ အဟန္႔အတားမ်ားစြာ ျဖစ္လာႏိုင္ပါတယ္။ ဥပမွာ တခ်ိဳ႕စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြမွာ နာမည္ ဆင္တူရိုးမွား လုပ္ကိုင္ေနတာမ်ိဳးေတြဟာ ျပႆနာျဖစ္လာႏုိင္တယ္၊ တခ်ိဳ႕တရားဝင္မွတ္ပံုတင္ မရွိေသးေသာ လုပ္ငန္းမ်ားအဖို႔ေတာ႔ မ်ားစြာ အခက္အခဲေတြ ၾကံဳလာႏိုင္ပါတယ္။

ကၽြန္ေတာ္ အၾကံျပဳခ်င္တာကေတာ့ IP Law အသက္၀င္လုပ္ေဆာင္ဖုိ႔ဆုိကုိ ဘက္စုံမွျပန္လည္စဥ္းစားဖုိ႔လုိအပ္လိမ့္မယ္၊ ေနာက္ၿပီးေတာ့ (ထုတ္လုပ္မႈလုပ္ငန္း၊ ကုန္သြယ္ေရာင္း၀ယ္ေရးလုပ္ငန္း၊ ၀န္ေဆာင္မႈလုပ္ငန္း) စတဲ့ ဦးစားေပးလုပ္ငန္းေတြကုိ ခြဲျခားေရြးခ်ယ္ၿပီး၊ ဘယ္လုိလုပ္ငန္းမ်ိဳးေတြကုိေတာ့ (IP) ကုိစၿပီး အေကာင္အထည္ေဖာ္မယ္၊ က်န္တာေတြကုိေတာ့ ခၽြင္းခ်က္ထားမယ္စသျဖင့္ေပါ့။ ဒါေၾကာင့္ လက္ရွိ SMEs စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြဘက္ကလည္း ျပဳျပင္ရမည့္အခ်က္ေတြရွိမယ္၊ လုပ္ထုံးလုပ္နည္း ဥပေဒေရးဆြဲသူေတြဘက္မွာလည္း ျပန္လည္ျပဳျပင္သုံးသပ္ဖုိ႔လုိပါတယ္။ IP နဲ႔ ပတ္သတ္တဲ့ သုေသသနေတြလုပ္ဖုိ႔၊ အလုပ္ရုံေဆြးေႏြးပြဲေတြ၊ အသိပညာေပးမႈေတြလည္း ေဆာင္ရြက္ဖုိ႔လုိအပ္မွာျဖစ္ပါတယ္။

စတဲ့ MRTV – 4 ၏ အင္တာဗ်ဴးေမးျမန္းမႈမ်ားအား အႏွစ္ခ်ဳပ္ျပန္လည္ေဖာ္ျပေပးထားပါတယ္။

အင္တာဗ်ဴးေျဖဆုိသူ - ဦးဇင္ျဖိဳးပုိင္ (EntrepreneurSME.com)

EntrepreneurSME.com အေနျဖင့္ MRTV-4, Mizzima Media, MCN, ျပည္ျမန္မာ, City FM စတဲ့ သတင္းမီဒီယာမ်ားတြင္ စီးပြားေရးသုံးသပ္ခ်က္အင္တာဗ်ဴးမ်ားအား ေဆာင္ရြက္ေပးလွ်က္ရွိပါသည္။

အင္တာဗ်ဴးလုိေသာ သတင္းမီဒီယာမ်ားအေနျဖင့္ EntrepreneurSME.com (09 788 888 434) သုိ႔ ဆက္သြယ္ႏုိင္ပါသည္။ 

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

ျမန္မာ့ေခတ္ျပိဳင္စီးပြားေရးအတြက္ အသိပညာဦးေဆာင္မူျဖင့္ ေရရွည္တိုးတက္မူဆီသို့

ျမန္မာ့စြန့္ဦးထီထြင္မူႏွင့္ စီးပြားေရစီမံခန့္ခြဲမူ ၀က္ဆိုဒ္ www.esme.com (Future Myanmar)

ျမန္မာ့စြန့္ဦးတီထြင္မူႏွင့္ စီးပြားေရးစီမံခန့္ခြဲမူ သင္တန္းေက်ာင္း

Myanmar Entrepreneur SME Institute (MESI)

ျမန္မာနိုင္ငံတြင္ သင္တန္းေက်ာင္း (၅)ခု ၊ ျမိဳ့ေပါင္း(၁၈) နွင့္၊ လုပ္ငန္းေပါင္(၅၀၀)ေက်ာ္ စီမံခန့္ခြဲမူ ရံုုး၀န္ထမ္း (၄၀၀၀)ေက်ာ္ အား ၀န္ေဆာင္မူေပးထားျပီးျဖစ္ေသာေၾကာင့္ လူၾကီးမင္းတို့ လိုအပ္တဲ့ စီးပြာေရဆိုင္ရာ (သင္တန္း+အၾကံေပး+၀န္ေဆာင္မူ) မ်ားအား www.esme.com (MESI)တြင္ ၀န္ေဆာင္မူရရိွနိုင္ပါျပီ။

Share this Post: